Standardy ochrony małoletnich Centrum Psychoterapii i Pomocy Psychologicznej

Preambuła

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez personel Centrum Psychoterapii i Pomocy Psychologicznej jest działanie dla dobra dziecka i w jego najlepszym interesie. Członkowie personelu placówki traktują uczniów z szacunkiem oraz uwzględniają ich potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przez członków personelu wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. Personel placówki, realizując te cele, działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych danej placówki oraz swoich kompetencji.

 

Podstawy prawne standardów ochrony małoletnich

  • Ustawa z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1606).
  • Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 31 z późn. zm.)
  • Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.)
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359)
  • Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1249).
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1138 z późn. zm.).
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1375 z późn. zm.).
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 z późn. zm.) -art. 23 i 24
  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1550 z późn. zm.).

    § 1

    Postanowienia ogólne

    Standardy, określają w szczególności:

    1. Zasady zapewniające bezpieczne relacje między małoletnim a personelem placówki, a w szczególności zachowania niedozwolone wobec małoletnich.
    2. Zasady i procedurę podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia krzywdzenia lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego.
    3. Procedury i osoby odpowiedzialne za składanie zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego, zawiadamianie sądu opiekuńczego oraz osoby odpowiedzialne za wszczynanie procedury „Niebieskie Karty”.
    4. Zasady przeglądu i aktualizacji standardów.
    5. Zakres kompetencji osoby odpowiedzialnej za przygotowanie personelu placówki

    do stosowania standardów, zasady przygotowania personelu do ich stosowania oraz sposób dokumentowania tej czynności.

    1. Zasady i sposób udostępniania rodzicom albo opiekunom prawnym lub faktycznym oraz małoletnim standardów do zaznajomienia się z nimi i ich stosowania.
    2. Osoby odpowiedzialne za przyjmowanie zgłoszeń o zdarzeniach zagrażających małoletniemu i udzielenie mu wsparcia.
    3. Sposób dokumentowania ujawnionych lub zgłoszonych incydentów lub zdarzeń zagrażających dobru małoletniego i zasady przechowywania dokumentów.
    4. Wymogi dotyczące bezpiecznych relacji między małoletnimi, a w szczególności zachowania niedozwolone.
    5. Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet.
    6. Procedury ochrony dzieci przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami w sieci Internet oraz utrwalonymi w innej formie.
    7. Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdzenia.

      § 2

      Objaśnienia istotnych terminów

      1. Pracownikami Centrum Psychoterapii i Pomocy Psychologicznej są osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilno-prawnej.
      2. Dzieckiem jest każda osoba do ukończenia 18 roku życia.
      3. Opiekunem dziecka jest osoba uprawniona do reprezentacji dziecka, w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny. W myśl niniejszego dokumentu opiekunem jest również rodzic zastępczy.
      4. Zgoda rodzica oznacza zgodę co najmniej jednego z rodziców dziecka. Natomiast w przypadku konfliktu pomiędzy rodzicami, wymagana jest zgoda obojga rodziców. Jednakże w przypadku dalszego braku porozumienia między rodzicami dziecka (brak wyrażenia zgody przez co najmniej jednego z opiekunów) należy poinformować w/w osoby o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.
      5. Przez krzywdzenie dziecka należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym pracowników Centrum lub zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie.
      6. Osoba odpowiedzialna za standardy to pracownik sprawujący nadzór nad realizacją standardów w Centrum Psychoterapii i Pomocy Psychologicznej
      7. Dane osobowe dziecka to wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.

        § 3

        Rozpoznawanie i reagowanie na czynniki ryzyka krzywdzenia dziecka

        1. Personel Centrum Psychoterapii i Pomocy Psychologicznej posiada odpowiednią wiedzę i w ramach wykonywanych obowiązków zwraca uwagę na czynniki ryzyka i symptomy krzywdzenia dzieci.
        2. Pracownicy Centrum zwracają szczególną uwagę na występowanie w zachowaniu małoletnich wszelkich sygnałów, które świadczyłby o krzywdzeniu, w szczególności o popełnieniu przestępstwa.
        3. Pracownicy w ramach wykonywanych obowiązków zwracają uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia małoletnich. Takie jak:
          • dziecko jest brudne, nieprzyjemnie pachnie,
          • dziecko jest głodne,
          • dziecko ma widoczne obrażenia (siniaki, ugryzienia, poparzenia),
          • dziecko jest bierne, przestraszone, wycofane,
          • dziecko boi się rodzica lub opiekuna, boi się przed powrotem do domu,
          • dziecko cierpi na powtarzające się dolegliwości somatyczne: bóle brzucha, głowy, mdłości itp.,
          • w pracach artystycznych, rozmowach, zachowaniu dziecka zaczynają dominować elementy/motywy seksualne,
          • jest rozbudzony seksualnie niestosownie do sytuacji i wieku.
        1. Jeżeli z objawami u dziecka współwystępują określone zachowania rodziców lub opiekunów, to podejrzenie, że jest krzywdzone jest szczególnie uzasadnione. Niepokojące zachowania rodziców to:
        • rodzic/opiekun podaje nieprzekonujące lub sprzeczne informacje lub odmawia wyjaśnień przyczyn obrażeń dziecka,
        • rodzic/opiekun odmawia, nie utrzymuje kontaktów z osobami zainteresowanymi losem dziecka,
        • rodzic/opiekun mówi o małoletnim w negatywny sposób, ciągle obwinia, poniża strofuje dziecko (np.: używając określeń takich jak „idiota”, „gnojek”, „gówniarz”),
        • rodzic/opiekun poddaje małoletniego surowej dyscyplinie lub jest nadopiekuńczy lub zbyt pobłażliwy lub odrzuca małoletniego,
        • rodzic/opiekun nie interesuje się losem i problemami małoletniego,

        – rodzic/opiekun jest apatyczny, pogrążony w depresji, zachowuje się agresywnie, ma zaburzony kontakt z rzeczywistością np. reaguje nieadekwatnie do sytuacji, wypowiada się niespójnie,

        – rodzic/opiekun nie ma świadomości lub neguje potrzeby małoletniego,

        – rodzic/opiekun faworyzuje jedno z rodzeństwa,

        – rodzic/opiekun przekracza dopuszczalne granice w kontakcie fizycznym lub werbalnym,

        – rodzic/opiekun nadużywa alkoholu, narkotyków lub innych środków odurzających.

        1. W przypadku zidentyfikowania powyższych czynników ryzyka personel Placówek podejmuje działania zgodnie z uchwalonymi Standardami.

          § 4

          Zasady bezpiecznej relacji między małoletnimi a personelem

          1. Podstawową zasadą czynności podejmowanych przez personel Centrum w kontaktach z małoletnimi jest działanie na rzecz dobra małoletnich.
          2. Przed zatrudnieniem osoby, która będzie udzielać świadczeń zdrowotnych małoletniemu, należy zobowiązać go do dostarczenia aktualnego zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności.
          3. Jeżeli osoba posiada obywatelstwo inne niż polskie, wówczas pobiera się również informację z rejestru karnego państwa, którego jest obywatelem, uzyskiwaną do celów działalności zawodowej związanej z kontaktami z małoletnimi, bądź informację z rejestru karnego, jeżeli prawo tego państwa nie przewiduje wydawania informacji dla wyżej wymienionych celów.
          4. Każda osoba składa oświadczenie o państwie/państwach (innych niż Rzeczypospolita Polska), w których zamieszkiwał w ostatnich 20 latach pod rygorem odpowiedzialności karnej.
          5. Jeżeli prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja o niekaralności nie przewiduje wydawania takiej informacji lub nie prowadzi rejestru karnego, wówczas kandydat składa, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie był prawomocnie skazany oraz nie wydano wobec niego innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuścił się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy, stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności.
          6. Każda osoba podejmująca pracę lub współpracę z Centrum Psychoterapii i Pomocy Psychologicznej zobowiązana jest do podania swoich danych osobowych celem realizacji obowiązków wynikających z przepisów art. 21 ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o ochronie małoletnich (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1302 z późn. zm.) i sprawdzenia pracownika/ współpracownika w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym. Sprawdzenia tego typu przeprowadzane są przed nawiązaniem z osobą stosunku pracy lub przed dopuszczeniem osoby do działalności oraz ponawiane są co rok przez okres pracy lub współpracy danej osoby.
          7. Każdy członek personelu ma obowiązek zapoznania się ze Standardami. Potwierdzeniem zapoznania się ze Standardami przez członka personelu jest złożenie przez niego oświadczenia.
          8. W przypadku zidentyfikowania lub podejrzenia wystąpienia czynników ryzyka lub objawów krzywdzenia dziecka, personel podejmuje rozmowę z rodzicami (opiekunami prawnymi dziecka), przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia, motywując do skorzystania z pomocу.
          9. Personel placówki, który w trakcie wykonywania obowiązków służbowych podjął informację o krzywdzeniu dziecka, jest zobowiązany do zachowania tajemnicy, wyłączając przekazania w/w informacji odpowiednim instytucjom.
          10. Członkowie personelu:

          – traktują małoletnich z szacunkiem, zachowując w kontakcie z małoletnimi spokój i cierpliwość, a także okazują zrozumienie dla ich trudności, problemów i potrzeb,

          – dbają o przestrzeganie prawa; respektują ich prawo do opieki ze strony przedstawicieli ustawowych bądź opiekunów faktycznych,

          – w miarę możliwości tłumaczą im podejmowane działania oraz dążą do uzyskania aprobaty na udzielane świadczenia zdrowotne,

          – dają możliwość wyrażania przez małoletniego swojego zdania oraz zapewniają małoletniemu prawo do bycia wysłuchanym.

          1. Każdy z pracowników, który zauważył, że małoletni doznał znęcania fizycznego, psychicznego lub wykorzystania seksualnego, zobowiązany jest do zachowania szczególnej ostrożności i taktu w kontaktach z tym małoletnim.
          2. Na badanie małoletniego należy uzyskać zgodę osoby uprawnionej według przepisów prawa polskiego, z zastrzeżeniem sytuacji nagłych.
          3. Badanie małoletniego należy wykonać w obecności jego przedstawiciela ustawowego, opiekuna faktycznego, a gdy to nie jest możliwe, w obecności osoby z personelu.
          4. W miarę możliwości kadrowych, badania małoletniego, które ingeruje w jego strefę intymną, dokonuje członek personelu tej samej płci.

            § 5

            Zasady bezpiecznej relacji między małoletnimi

            1. Dzieci traktują się wzajemnie z szacunkiem, uwzględniając w kontaktach swoją godność, a także potrzeby.
            2. Każdy małoletni powinien szanować prawo innych małoletnich do prywatności.
            3. W kontaktach między sobą dzieci nie zachowują się prowokacyjnie i konkurencyjnie, nie powinni również mieć poczucia zagrożenia czy odczuwać wrogości ze strony kolegów.
            4. Kontakty między małoletnimi cechuje zachowanie przez nich wysokiej kultury osobistej, np. używanie zwrotów grzecznościowych typu proszę, dziękuję. przepraszam, uprzejmość, życzliwość, poprawny, wolny od wulgaryzmów język, kontrola swojego zachowania i emocji, wyrażanie sądów i opinii w spokojny sposób, który nikogo nie obraża i nie krzywdzi.
            5. Jeżeli dziecko jest świadkiem stosowania przez inne dzieci jakiejkolwiek formy agresji bądź przemocy, ma obowiązek reagowania na nią, a także informowania personelu placówki.
            6. Dzieciom nie wolno filmować, nagrywać głosu czy też fotografować innych małoletnich, gdy Ci nie wyrazili na to zgody, a także w sytuacjach, gdy zachowania innych dzieci mogłyby je zawstydzić lub obrazić.
            7. Niedozwolone zachowania małoletnich w placówce to stosowanie agresji i przemocy wobec innych dzieci w postaci:

            – agresji i przemocy fizycznej w różnych formach, np.: wymuszenia, kopanie, opluwanie, napastowanie seksualne, popychanie, uderzanie, rzucanie w inne dzieci przedmiotami, – agresji i przemocy słownej w różnych formach, np.: plotki i obraźliwe żarty, groźby, obelgi, wyzwiska, wyśmiewanie, szydzenie z ofiary,

            agresji i przemocy psychicznej w rożnych formach, np.: milczenie, izolacja, manipulowanie, śledzenie, poniżanie, wykluczenie, obraźliwe wiadomości SMS i MMS, wulgarne gesty.

             

            § 6

            Podejmowanie interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez osobę nieletnią.

            1. W przypadku wystąpienia u pracownika Centrum podejrzenia, że dziecko jest krzywdzone przez osobę nieletnią w postaci przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub zagrożone jest jego życie, pracownik ma obowiązek:

            – zapewnienia małoletniemu bezpiecznego miejsca i odizolowania go od osoby stwarzającej zagrożenie,

            – poinformowania koordynatora / pracownika placówki, który prowadzi małoletniego, by przeprowadził rozmowę z opiekunami dziecka o podejrzeniu krzywdzenia dziecka. Jednocześnie powiadamia się najbliższy sąd rodzinny lub policję wysyłając zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa.

            1. Jeżeli pracownik podejrzewa, że dziecko doświadczyło jednorazowo przemocy fizycznej lub psychicznej ze strony osoby nieletniej, zobowiązany jest do zadbania o bezpieczeństwo tego dziecka i odseparowania go od osoby krzywdzącej. Ponadto zawiadamia prowadzącego dziecka pracownika, aby przeprowadził rozmowę, a jeśli to niemożliwe sam przeprowadza rozmowę z opiekunami małoletniego i osobą podejrzaną, a także przygotowuje działania naprawcze. W przypadku braku poprawy zawiadamia się lokalny sąd rodzinny, wysyłając wniosek o wgląd w sytuację rodziny.

              § 7

              Podejmowanie interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez pracownika Placówki.

              1. Jeżeli inny pracownik podejrzewa, że małoletni doświadczył jednorazowo przemocy fizycznej lub psychicznej ze strony prowadzącego psychologa/ psychoterapeutę, zobowiązany jest do zadbania o bezpieczeństwo dziecka. Ponadto zawiadamia koordynatora placówki, aby przeprowadził rozmowę, a jeśli to niemożliwe sam przeprowadza rozmowę z opiekunami dziecka. Informuje o możliwości udzielenia wparcia psychologicznego. W przypadku braku współpracy opiekuna lub powtarzającej się przemocy, zobowiązany jest do powiadomienia właściwego ośrodka pomocy społecznej (na piśmie lub mailowo), jednocześnie składa wniosek do sądu rodzinnego o wgląd w sytuację rodziny.
              2. Jeżeli pracownik podejrzewa, że małoletni jest zaniedbany lub jego prowadzący jest niewydolny wychowawczo, powinien zadbać o bezpieczeństwo dziecka, a także powinien powiadomić koordynatora Placówki oraz porozmawiać z opiekunem, proponując mu możliwość wsparcia psychologicznego oraz możliwości wsparcia materialnego. Jeśli sytuacja dziecka się nie poprawi, zobowiązany jest zawiadomić ośrodek pomocy społecznej.

                § 8

                Podejmowanie interwencji w przypadku podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez osoby trzecie.

                1. Jeżeli pracownik podejrzewa, że małoletni doświadcza przemocy z uszczerbkiem na zdrowiu, wykorzystania seksualnego lub zagrożone jest jego życie, zobowiązany jest do zapewnienia dziecku bezpiecznego miejsca i odseparowania go od osoby stwarzającej zagrożenie. Pracownik zobowiązany jest do zawiadomienia policji, a w przypadku podejrzenia innych przestępstw do poinformowania policji lub prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa. W przypadku zawiadomienia telefonicznego pracownik zobowiązany jest podać swoje dane, dane małoletniego oraz dane osoby podejrzanej o krzywdzenie dziecka oraz opis sytuacji z najważniejszymi faktami. W przypadku zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa zawiadomienie adresuje się do najbliższej jednostki, w zawiadomieniu podaje się dane jak w przypadku zawiadomienia telefonicznego.
                2. Jeżeli pracownik podejrzewa, że małoletni doświadczył jednorazowo przemocy fizycznej lub psychicznej (np. popychanie, klapsy, poniżanie, ośmieszanie), zobowiązany jest: do zadbania o bezpieczeństwo dziecka, odseparowania go od osoby krzywdzącej. Następnie powinien zawiadomić koordynatora placówki, aby ta mogła zakończyć współpracę z osobą krzywdzącą.
                3. Jeżeli pracownik zauważy inne niepokojące zachowania wobec małoletnich np. niestosowne komentarze zobowiązany jest: do zadbania o bezpieczeństwo dziecka, a także odseparowania go od osoby podejrzanej o krzywdzenie. Następnie powinien zawiadomić koordynatora

                placówki, aby przeprowadził rozmowę dyscyplinującą, a w razie konieczności zakończyć współpracę.

                1. Każdy ujawniony lub zgłoszony incydent lub zdarzenie zagrażające dobru małoletniego, na temat, którego Centrum posiada wiedzę zostaje odnotowany poprzez uzupełnienie Karty Interwencji.

                  § 9

                  Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internet

                  1. Pracownicy placówki powinni mieć świadomość zagrożeń, jakie wiążą się z wykorzystaniem technik cyfrowych oraz dostępem do sieci Internet. Dlatego też każdy zobowiązany jest do podnoszenia kwalifikacji i swojej świadomości w zakresie stosowania bezpiecznych rozwiązań w pracy.
                  2. Personel powinien zwracać szczególną uwagę, iż w dobie Internetu, aktywność w mediach społecznościowych, może być obserwowana, a także komentowana przez małoletnich. W związku z tym należałoby zachować rozwagę i odpowiedzialność w formułowaniu swoich stanowisk i wypowiedzi.
                  3. W sytuacji udostępnienia dostępu do Internetu, Centrum w miarę możliwości technicznych ogranicza dostęp do stron zawierające treści szkodliwe.
                  4. W celu ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi zaleca się, by w przypadku korzystania przez małoletniego ze swojego sprzętu wraz z zasobami Internetu, przekazać opiekunom małoletnich informacje dotyczące możliwości instalacji na takim sprzęcie oprogramowania posiadającego blokady ze względu na niebezpieczne treści.

                    § 10

                    Zasady ochrony wizerunku dziecka

                    1. Wizerunek małoletniego podlega ochronie.
                    2. Utrwalanie wizerunku dziecka (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu dziecka) na terenie placówki i jego upubliczniane jest dopuszczalne tylko za zgodą rodzica/opiekuna prawnego dziecka.
                    3. Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczne wydarzenie, zgoda przedstawiciela ustawowego na utrwalanie wizerunku małoletniego nie jest wymagana.

                      § 11

                      Zasady ustalania planu wsparcia małoletniego po ujawnieniu krzywdy

                      1. Pomimo zastosowania karty interwencji, koordynator danej placówki tworzy grupę wsparcia dla pokrzywdzonego dziecka.
                      2. W skład grupy wchodzą specjaliści tj. psycholog, psychoterapeuta lub terapeuta środowiskowy.
                      3. Grupa może być poszerzona do większej liczby specjalistów.
                      4. Powyższa grupa tworzy Indywidualny Plan Działania, który jest zapisywany i przechowywany w dokumentacji małoletniego.
                      5. Plan powinien zawierać informacje o podjętych działaniach, planach spotkań oraz szacowany czas trwania wsparcia.

                        § 12

                        Proces określający zakładanie „Niebieskiej karty”

                        1. Głównym celem „Niebieskiej Karty” jest usprawnienie pomocy oferowanej przez Centrum.
                        2. W przypadku, gdy małoletni zwróci się do pracownika placówki z informacją, że jest stosowana wobec niego przemoc, pracownik ten powinien wszcząć procedurę ,,Niebieskiej Karty”.

                          § 13

                          Monitoring stosowania standardów

                          1. Właściciel Centrum wyznacza koordynatorów każdej placówki jako osoby odpowiedzialne za wdrożenie i stosowanie Standardów.
                          2. Koordynatorzy monitorują realizację Standardów, reagują na ich naruszenia oraz proponują zmiany.
                          3. Osoby, o których mowa w pkt. 2, przeprowadzają wśród personelu placówek raz na rok ankietę monitorującą poziom realizacji Standardów.
                          4. W ankiecie personel może zaproponować zmiany oraz wskazać naruszenia ustalonych Standardów.
                          5. Koordynatorzy dokonują opracowania wypełnionych przez pracowników ankiet. Na tej podstawie sporządza się raport z monitoringu.
                          6. Co najmniej raz na dwa lata dokonuje się oceny Standardów w celu zapewnienia dostosowania ich do aktualnych potrzeb oraz zgodności z obowiązującymi przepisami. Wnioski z przeprowadzonej oceny należy udokumentować.
                          7. Właściciel Centrum wprowadza do Standardów niezbędne zmiany, po czym ogłasza pracownikom i współpracownikom nowe brzmienie standardów.

                            § 14

                            Przepisy końcowe

                            1. Standardy wchodzą w życie z dniem 15 lutego 2024 roku.
                            2. Ogłoszenie standardów następuje poprzez zamieszczenie na stronie internetowej Placówki oraz wywieszenie na tablicy ogłoszeń, również w wersji skróconej, przeznaczonej dla dzieci.
                            3. Ogłoszenie standardów dla personelu placówki następuje poprzez przesłanie jej tekstu drogą elektroniczną oraz zamieszczenie dokumentów na dysku zewnętrznym.